İGEME | İhracat Geliştirme Merkezi

İşimiz ihracat Gücümüz Türkiye. Dün Bugün Yarın Daima

Sağlık Turizminde Bir Kült NORVEÇ SAĞLIK SEKTÖRÜ

NORVEÇ SAĞLIK SEKTÖRÜ VE SAĞLIK TURİZMİ
Herkes bir şeyler söylüyor. Doğrusunu sizin için bulduk çalıştık. Paylaşalım dedik. Bu işleri yapabilmek için çalışırken yanlış alana kaynak ayırmak ve yönelmek umut ve motivasyon kırıcı oluyor. Murat IŞIK önderliğinde yaptığımız çalışmaların bir yenisi de kaynakları bulup size ulaştırmak…

Bunlardan biride sağlık turizm ve NORVEÇ arasındaki diyaloglar…
Norveç sağlık sigorta sistemi hasta odaklıdır ve Türkiye’deki aile hekimliği sistemine benzemektedir. Hasta tedavi gereksiniminde ilk olarak aile hekimine müracaat etmektedir. Aile hekimi muayene ve tetkikten sonra uygun görürse, rahatsızlığın durumuna göre doğrudan hastaneye veya uzman hekime göndermektedir. Uzman hekim, hastanın hastanede tedavi ve operasyon gereksinimini tespit ederse, hastaneye sevk etmektedir.

Aile hekimi, her bir randevu için 250–350 NOK ücret talep etmektedir. Aile hekiminin uzman doktora sevk etmesi halinde, aynı ücret uzman doktora da ödenmektedir. Norveç kamu sağlık kuruluşlarında yıl içerisinde toplam 2105 NOK tutarında yapmış oldukları sağlık gideri harcamalarında her bir vatandaş yılın geri kalan süresi içerisinde ödeme yapmamaktadır. Bunun için kendilerine bir kart gönderilmektedir. Bu karta ’’1. Kart’’ta denilmektedir. Bu kart Norveç sağlık sisteminde ödemeleri yapan HELFO-HELSEØKONOMİFORVALTNINGEN (The Norwegian Health Economics Administration) tarafından gönderilmektedir. Bazı diş tedavileriyle harcama tutarı 2 670 NOK’u bulması halinde kendilerine bu kez ’’2 numaralı kart ’’doğrudan adreslerine gönderilmektedir. Bu kart sahipleri yılın geri kalan süresi içerisinde diğer sağlık hizmeti harcamalarına ilaveten belirli diş tedavilerine de (implant, porselen, kaplama vs. hariç) ödeme yapmamaktadırlar.

Aile hekiminin veya uzman doktorun hastaneye sevk etmesi durumunda, hastane yönetimince, acil durumlar hariç hastaya tedavi ve operasyon gerektiren durumlarda gün verilmektedir. Hastane, yurt dışında tedaviyi de uygun görebilmektedir. Hastanenin, tedavinin yurt dışında yapılmasını uygun görmesi halinde; Oslo Üniversitesi Hastanesine durumu bildirmektedir. Oslo Üniversitesi Hastanesinin hastanın durumunu inceledikten sonra uygun görmesi halinde, hasta ve beraberindekilerin (refakatçısı ve ailesinin) masrafları kamu kuruluşu olan HELFO-HELSEØKONOMIFORVALTNINGEN tarafından karşılanarak yurt dışına tedaviye gönderilmektedir.

Diğer bir ifadeyle, tedavi masrafları devletçe karşılanarak yurtdışına hasta gönderme konusunda yetkili kurum Oslo Üniversitesi Hastanesi’dir. Oslo Üniversitesi Hastanesince bir muafiyet limiti ve katkı payı belirlenmektedir. Bu limitin üzerindeki masraflar hastaca ödenmektedir. Buna ilaveten yurt dışında tedavi görülecek yer ve hastanenin anlaşmalı hastane olması gerekmektedir. Hasta yurt dışında istediği hastanede tedavi görememekte ve tedavi gördüğü hastanedeki masrafların belirli bir limite kadar olanı HELFO tarafından karşılanmakta ve bir katkı payı hastaca ödenmektedir. Limitler her bir hastanın durumuna göre belirlenmektedir. Örneğin Bergen’de ikamet eden bir Norveçli hastaya kamu hastanesinde operasyon için 6 ay gün veriliyor ise, hastanın bu süreyi uzun bulması ve yurtdışında tedavi istemesi durumunda; talep Oslo Ünüversite Hastanesine gitmektedir. Oslo Ünüversite Hastanesi bekleme süresini 6 aydan daha az bir süreye indirebilmekte veya bu tedaviyi ve operasyonu kendisi gerçekleştirmekte veya yurtdışında tedaviyi uygun görebilmektedir. Hastanın yurt dışında tedavi talebi uygun görülmez ve tedavi için yine hastanın uygun görmeyeceği bir bekleme süresi verilmesi durumunda, hasta bu bekleme süresine yine itiraz eder yurt dışında tedavi talep ederse Klagenemnda adlı itiraz kurumuna başvurmaktadır http://www.klagenemnda.no/. Bu kurumun aldığı kararlara hukuksal yol açıktır. Ancak genellikle hastalar ender olarak mahkemeye başvurmaktadırlar.

2000’li yılların başındaki uygulama ile mevcut uygulama çok farklıdır. 2000’li yıllarda ülkedeki sağlık sisteminin daha yetersiz olması nedeniyle yurt dışında tedavi olma imkânı daha fazlaydı. Mevzuat aynı olmasına rağmen, yeni kamu ve özel hastanelerin ülkenin büyük şehirlerinde faaliyete geçmesinden sonra, bedeli devletçe ödenen yurt dışı tedavide artış gözlenmemektedir.

      Ülkedeki ağır kış şartları ve yılın 6 aylık bölümünde güneş görülmemesi nedeniyle romatizma, kas ve cilt hastalıklarında yurt dışında anlaşmalı tedavi merkezlerine ve romatizma derneklerinin yurt dışında sahip oldukları merkezlere bir kontenjan dahilinde hastalar gönderilmektedir. Bu hastalıklar dışında yukarıdaki paragraflarda izah edilen tedavi ve operasyon gerektiren hastalıkların yurt dışında tedavilerini sistem uygulamada  zorlaştırmıştır. Şöyle ki; yurt içinde tedavide sırada bekleme ( acil durumlarda yoktur) süresi şikâyetçi olmaları halinde kısaltılabilmektedir. Bazı durumda vatandaşlar yazışmalar ve görüşmeleri içeren bürokrasiden sıkılarak veya bekleme sürelerine itiraz etmeyip, masraflarını kendileri karşılayarak özel hastanelerde ve yurt dışında tedavi olmaktadırlar. Özel iş yeri sahipleri ve çalışanları doktorlarından alacakları bir belge ile yurt dışı tedavi masraflarını vergiden düşürebilmektedirler. Yurt dışında tedavilerinde masraflarının tamamını kendilerinin ödemesi dışında, özel sigortalı olanların sağlık harcamaları özel sigorta şirketlerince karşılanmaktadır. Özel sigorta şirketleri yurt dışında acil durumlar dışında anlaşmalı olduğu yerler için tedavi ücretlerini ödemektedir. 

Norveç vatandaşları AB Ülkeleri ve İsviçre’ye geçici olarak ikamet edecek olmaları halinde kendilerine European Health Insurance Card verilmekte bu kartla bu ülkelerde karşılaşacakları sağlık sorunlarında alacakları hizmetlerde o ülkenin vatandaşlarının haiz oldukları hak ve kazanımlardan faydalanmaktadırlar. Bu kart anılan ülkelerde acil sağlık sorunlarının tedavisi amaçlıdır. Uzun süreli ve planlı tedavinin giderlerini karşılamaya yönelik değildir. Bu kart sahibi Norveç vatandaşları geçici olarak bulundukları anılan ülkelerde kamunun sağladığı sağlık hizmetlerinde o ülkenin vatandaşları için verilen hizmetlerden aynı şartlarda yararlanmaktadırlar.

Türkiye-Norveç arasındaki 20 Temmuz 1978 tarihinde imzalanan ve 1 Haziran 1981 tarihinde yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Anlaşmasının günün şartlarına göre yeniden düzenlenmesi için yapılan müzakerelerde 2014 yılı içerisinde iki kez Sosyal Güvenlik Bakanlığımızla Norveç Sosyal Güvenlik Bakanlığı bir araya gelmiştir. Bu müzakerelerde Norveç vatandaşlarının Türkiye’deki sağlık ve tedavi harcamalarının Norveç kamu kurumlarınca karşılanması hususu öneri olarak bir kaç kez gündeme gelmiş ancak Norveç Sağlık Bakanlığı’nin olumsuz görüşü nedeniyle bu talebimiz uygun görülmemiştir. Norveç’te yaklaşık 16 bin vatandaşımız bulunmaktadır. Bu vatandaşlarımızın tamamına yakını Norveç sosyal güvenlik sistemine kayıtlıdır. Norveç sağlık sisteminin yetersiz oluşu ve özellikle operasyon gerektiren tedaviler için uzun süre sonraya gün verilmesi, vatandaşlarımızı, tedavilerini Türkiye’de yapmaya zorlamakta ve sağlık harcamalarını kendileri karşılamak durumunda kalmaktadırlar. Bu durum vatandaşlarımızın şikâyetine yol açmakta ve Türkiye’den gelen Devlet büyüklerimize her fırsatta bu husus dile getirilmektedir.

Norveç’te müteahhit ve taşeron olarak iş yapacak firmalarımız için en önemli engellerden biri Norveç’te alacakları işlerde belirli süre için Norveç’e getirecekleri işçilerin başta acil olmak üzere, ihtiyaç duyacakları tedavilerde Norveç sağlık sisteminden Norveç vatandaşları gibi yararlanmaları hususu çok önemlidir. Bu hususun anlaşmada yer alması halinde Norveç müteahhitlik sektörüne firmalarımızın girmesi mümkün olacak ve taşeron firmalarımızın Norveç’te iş yapma imkânı önündeki en önemli engellerden biri kalkmış olacaktır.

Makamlarının ilgi yazıları ekinde yer alan sorulara Müşavirliğimizce yapılan araştırma ve görüşmeler sonucunda hazırladığımız cevaplar aşağıda yer almaktadır.

Sağlık Hizmetlerinin Sunumunda Özel/Kamu Sektörü Payları
Sağlık Bakanlığına ve Belediyelere bağlı 37 önemli kamu hastanesi bulunmaktadır. Bunlar dışında ALERIS, VOLVAT MEDICAL CENTER en önemli özel sağlık kuruluşlarıdır. Bu sağlık kuruluşları nispeten diğer özel sağlık kuruluşlarına göre daha teşekküllü hastanelerdir. Kamu hastanelerine az da olsa benzer niteliktedirler ancak önemli ve ciddi operasyon gerektiren durumlarda ( örneğin by-pass) hastaları kamu hastanelerine sevk etmektedirler.

Hastaneler ve ilk basamak sağlık hizmetleri devlet bütçesinden, hükümet tarafından büyük oranda karşılanmakta ve devletin sahip olduğu Milli Sigorta Sistemi ( NIS ) tarafından ödenmektedir. Milli Sigorta Sistemi zorunludur ve ülke vatandaşlarının tamamını kapsamaktadır. Sağlık sisteminin 3 ayağı bulunmaktadır. Merkezi hükümet, 4 bölgede mahalli otorite ve belediyelerdir. Merkezi hükümet milli politikanın belirlenmesi, mevzuat ve finasmandan sorumludur. 4 bölgesel otorite ve 420 belediye sağlık hizmetlerinin temininden sorumludurlar.

Sağlık hizmeti sunan ilk basamak diye adlandırılan çok sayıda poliklinik Norveç sisteminde yer almaktadır. Bu polikliniklerin çok az bir kısmı özeldir. Diğer büyük bölümü Norveç sistemi ile anlaşması olan doktorların (aile hekimliği) çalıştığı polikliniklerden oluşmaktadır.

Az sayıda özel hastane olması, sağlık sistemi ile anlaşmalı polikliniklere talebi artırmaktadır. Devlet hastanelerinin bir kısmı Belediyelere, bir kısmı da Bakanlığa aittir. Özel sağlık kuruluşlarının fiyatları incelendiğinde verilecek sağlık hizmetine bağlı olarak ücretlerin en az 5 kat daha fazla olduğu, operasyon gerektiren durumlarda ise maliyetin mukayese edilmesi zor görülmektedir. Bazı özel firmalar yaptıkları anlaşmalarla çalışanlarını özel sağlık kurumlarına yönlendirmekte ve yüksek gelire haiz bir kısım Norveçliler de özel sağlık kurumlarından yararlanmaktadır.
Özel firmaların payı az sayıda olmalarına rağmen, toplam sağlık harcamaları dikkate alındığında Norveç İstatistiklerine göre son yıllarda % 11 civarındadır. Kamunun payı geri kalan % 89 ‘dur.

Ülke Nüfusunda Sağlık Harcamalarının Kamu/ Özel Sigorta Payları ve GSYIH Oranları
2012 yılında yapılan toplam sağlık harcamaları ( kamu/özel) yaklaşık 259 milyar NOK (44,5 milyar USD), 2013 yılında yapılanlar ise 273 milyar NOK (46,5 milyar USD) olarak gerçekleşmiştir.

Merkezi hükümetin yapmış olduğu toplam harcama 2012 yılında 220 milyar NOK (37,8 milyar USD) 2013 yılında ise 232 milyar NOK( 39,6 milyar USD) olmuştur.

Özel hastanelere ödenen miktar 2012 yılında 39 milyar NOK( 6,7 milyar USD) 2013 yılında 40 milyar NOK( 6,8 milyar USD) olmuştur

Özel hastanelerin vermiş oldukları sağlık hizmetlerinin toplam sağlık hizmetleri içerisindeki payı 2012 yılında % 11, 2013 yılında biraz artmasına rağmen yine % 11 civarında gerçekleşmiştir.

Harcamalarda kamunun payı % 89 civarındadır. Tablo EK 1’de son iki yıl içinde yapılan harcamalar yer almaktadır.
Norveç istatistiklerine göre kişi başına düşen sağlık harcaması 2012 yılında 53 800 NOK( 9 261 USD) 2013 yılında 56 700 NOK( 9 659 USD) olarak gerçekleşmiştir.

Sağlık harcamalarının GSYIH ‘ya oranı 2012 yılında % 9,3 2013 yılında % 9,6’dır.

Norveç’in 2012 ve 2013 Yıllarında Sağlık Bütçesi
Sağlık harcamaları aşağıda linkleri verilen sağlık bütçesine göre; 2012 yılı bütçesinde 142,3 milyar NOK ( 23,7 milyar USD) ve 2013 yılı bütçesinde 146,7 milyar NOK (24,6 milyar USD) öngörülmesine rağmen 2012 ve 2013 yılında sırasıyla 250 ve 270 milyar NOK olarak gerçekleşmiştir.
Statsbudsjettet 2012: http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/statsbudsjettet/statsbudsjettet-2012.html?id=655987
Statsbudsjettet 2013: http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/statsbudsjettet/statsbudsjettet-2013.html?id=701307
Statsbudsjettet 2014: http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/statsbudsjettet/statsbudsjettet-2014.html?id=737650

Yurtdışında Tedavi İçin Harcanan Özel/Kamu Bütçesi
Norveç vatandaşları yurt dışında tedavilerinde sağlık harcamaları masraflarının tamamını, kendileri ödemekte veya özel sigortalı olmaları durumunda büyük bir bölümü özel sigorta şirketlerince karşılanmakta veya yukarıda belirtildiği şekilde kamu kuruluşu olan HELFO-The Norwegian Health Economics Administration ‘ca kısmen karşılanmaktadır.
Yurt dışında tedavi harcamaların özel / kamu toplam miktarını detaylı gösteren resmi istatistiki bir rakam bulunmamakla birlikte, Norveç’in kamu olarak 2014 yılında yurt dışında tedavi harcamaları için Milli Bütçesinde öngördüğü miktar toplam 115, 9 milyon NOK’tur. Bu miktar yaklaşık olarak 18,7 milyon USD’a tekabül etmektedir. 2013 yılı bütçesinde ayrılan harcama 87,0 milyon NOK ( 14,8 milyon USD), 2012 yılında da 110 milyon NOK ( 19 milyon USD) olmuştur.

Özel sigortaların ödediği miktara ilişkin bir bilgi Norveç İstatistik sisteminde ve özel sigorta şirketlerince yayınlanmamış olmakla birlikte, sektördeki firma yetkililerinden edinilen bilgiye göre yılda yaklaşık 3 milyon USD olduğu tahmin edilmektedir.

Norveç vatandaşlarının bedellerini kendileri ödeyerek yurt dışında tedavileri için yaptıkları harcamalara ilişkin bir veri bulunmamaktadır.

Norveç’te Özel Sağlık Sigortaları Sistemi
Özel sağlık sigortaları sisteminin prensip olarak dünyadaki diğer sigorta şirketlerine benzer bir yapı ve çalışma içerisinde oldukları görülmektedir. Norveç sağlık kuruluşlarının pahalı ve yetersiz olması ve kamu hastanelerinde çok sıra beklenmesi özel sigortalara olan talebi artırmıştır. Özel firmalar çalışanlarının sağlık hizmetlerini karşılamak üzere özel sigorta şirketleriyle anlaşmalar yapmaktadırlar. Yurt içinde acil olmayan tıbbi müdahaleler dışında çok sıra beklenmesi ve özel hastanelerin gereksinim duyulan operasyonu karşılayamaması halinde yurt dışında tedaviyi öngörmektedirler. Yurt dışında özel sağlık sigortası firmalarının anlaşması olduğu hastane ve tedavi merkezleri de bulunmaktadır. Başlıca sağlık hizmeti veren sigorta kuruluşları Tablo EK 2’de yer almaktadır.

Yurt Dışında Tedaviyi Teşvik Eden ya da Uygun Gören Uygulamalar
Norveç’te kamunun sunduğu mevcut sağlık sisteminin yetersizliği, özel hastanelerin az ve çok pahalı olması (9.sorunun cevabında operasyon ve sağlık hizmetlerinin ücretleri yer almaktadır.) ülke vatandaşlarının gelirlerinin diğer AB ülkeleriyle mukayese edildiğinde daha iyi olması nedeniyle yurt dışındaki tedavi imkânını zorunlu olarak gündeme getirmektedir. Yaşlı nüfusa yönelik olarak yurt dışında bakımı teşvik eden özel bir uygulama yoktur. Ancak ülkede 8 ay süren ağır kış şartları, hasta bakımı yapan personelin azlığı ve yüksek maliyetler yaşlı bakımından sorumlu olan belediyeleri arayış içine itmiştir. Bu bağlamda yıllar önce İspanyada ve Kanarya adalarında yaşlı bakım evleri için yatırım yapılmıştır. Bu evlerde en az 2 en fazla 12 hafta 68 yaş üstü Norveçliler 5 125 NOK yol parası ve günlük 137 NOK katkı payı ödemeleri kaydıyla belediyece belirlenen sürede burada kalmaktadırlar.

Norveç’te toplam 420 belediye faaliyette bulundukları yörelerde bakıma muhtaç yaşlılara hizmet vermek zorundadırlar. Bu konuda yurt dışında İspanya’daki kapasiteleri de dahil mevcut kapasiteleri, Norveçli bakım gerektiren hastaların taleplerini karşılamaktan uzaktır. Özel girişimcilerimizin bu konuda Norveç belediyelerine zaman zaman teklifleri olmaktadır.

Fizik tedavi konusunda İzmir Balçova’daki termal tesis her dört yılda bir yapılan ihale sonucunda 1990 yılların başından itibaren Norveçli hastalara hizmet vermektedir. Norveç belediyeleri aynen İspanya örneğinde olduğu gibi Balçova’ya hastalarını göndermektedirler. Yıllardır oturmuş bir sistem ve zaman içerisinde eksiklikleri giderilmiş ve giden hastaların memnun dönmesi nedeniyle, Balçova’nın bundan böyle Norveçli hastalara hizmet vermeye devam etmesi beklenmektedir. Belediyelerin gönderdiği hastalara ilaveten masraflarını tamamen kendileri veya özel sigortalarınca karşılanarak Balçova’ya giden Norveçliler de vardır.

Yukarıda bahsedilenler dışında Norveç’te yaşayan ve aynı zamanda Norveç vatandaşı olan yaklaşık 16 bin vatandaşımız başta olmak üzere bir kısım Norveç vatandaşları Norveç’teki tedavi için uzun süren bekleyişler nedeniyle masraflarını tamamen kendileri karşılayarak Türkiye’de tedavi olmaktadırlar. Bu konuda rehberlik hizmeti veren Türk ve Norveç firmaları bulunmaktadır.

Romatizma ve fizik tedavi ve yaşlı bakım dışında yurt dışında bedeli kamuca ödenen tedaviye ulaşım kolay değildir. Uygulamada sistem yurt dışındaki tedaviyi kısıtlamış ve bedelini vatandaşın kendisinin veya özel sigortasının ödemesini öngören bir sisteme dönüşmüştür. Yurt dışında tedaviyi öngören link aşağıdadır.

http://www.regjeringen.no/en/dep/hod/search.html?quicksearch=the+medical+treatment+abroad+&id=86900

Norveçliler Tedavileri İçin Yurt Dışında Hangi Ülkeleri Tercih Etmekte
Norveçlilerin tedavide tercih ettikleri yerler tedavinin cinsine göre değişmektedir. Romatizmalı hastalıklar ve fizik tedavi başta olmak üzere, diş, göz ve bazı operasyon gerektiren hastalıklarda Türkiye’miz ciddi bir seçenektir. Romatizma ve kas hastalıklarının tedavisi için bedeli HELFO’ca ödenen İzmir Balçova’daki termal tesisine ve yine Norveç Astım ve Alerji Derneğinin İspanya’da Kanarya adalarında sahip olduğu tesise hastalar Oslo Üniversitesi Hastanesinin uzman doktorlarınca uygun görülmesi halinde Belediyelerce gönderilmektedir.

Operasyon gerektiren sağlık hizmetlerinde Norveçliler genellikle başta İskandinavya (Özellikle İsveç ve Danimarka) Almanya, Fransa ve İngiltere olmak üzere AB ülkelerini ve ABD’yi tercih etmektedirler.

Son zamanlarda Oslo’da kurulu Türk firması Medical in Türkiye bedeli tamamen hastalarca ödenmek üzere bir kısım hastaları Ülkemizde tedaviye götürmektedirler. Diş tedavisi konusunda tedavi masraflarının mukayese edilemiyecek oranda düşük olması nedeniyle, Norveçliler ülkemizi tercih etmektedirler.

Norveçlilerin Sağlık Hizmeti Almakta olduğu Alanlar
İklim koşulları ve yaşlı nüfusun fazla olmasından dolayı, en fazla sağlık hizmeti fizik tedavi ve yaşlı bakımında görülmektedir. Bunları cilt, göz sağlığı ve obezite izlemektedir. Daha sonra kanser ve plastik cerrahi tedavileri gelmektedir.

Norveç’te Belli Başlı Operasyonlar ( by-pass, plastik cerrahi, katarakt benzeri göz ameliyatları vb.) ve Sağlık

Hizmetlerinin Ücretleri
Norveç’te ve İskandinavya’da şubeleri olan özel Aleris Hastanesinin bazı operasyonlar için fiyat tarifesi aşağıda yer almaktadır.
Plastik cerrahi ( Göğüs ) : 38 000 NOK
Safra taşı kırdırma operasyonu : 36 200 NOK
Kasık fıtığı operasyonu : 34 470 NOK
Göz lazer operasyonları : 15 000- 30 000 NOK
Katarakt Tek göz : 15 000 NOK
Alt ve üst Göz Kapakları ameliyatı : 26 000 NOK

Ozel ve kamu anlaşması olan kliniklerde muayene ücretleri 250–350 NOK arasında değişmektedir. Özel ve kamu anlaşması olmayan kliniklerde muayene ücretleri: 1000–1300 NOK arasındadır.

By-Pass gibi ağır ve özelliği olan operasyonlar yalnızca kamu hastanelerinde yapılmaktadır. Bunun bir diğer nedeni ise operasyondan sonra sık kontrollerin yapılması ve hastayı yaşantısına uyum sağlaması konusunda tedaviye devam edilmesidir.

Tüm iskandinavya’da şubeleri olan Aleris özel hastanesinin nin fiyat listesi aşağıdaki linkten görülebilir.
http://www.aleris.no/vi-tilbyr/sykehus-medisinske-tjenester/pasient/pasientinformasjon/prislister/

Norveç’te Sağlık Sisteminden Memnuniyete İlişkin Anketler ve Çalışmalar
Sağlıkta eşitsizliği gidermek konusunda çeşitli anketler ve kamuoyu araştırmaları sürekli yapılmaktadır. Bu anketler belirli aralıklarda ülkenin özellikle Oslo ve büyük şehirleri dışında, sağlık hizmetlerinin yeterli olmadığı kuzey kesimlerinde daha fazladır. Bu anketlerin yapılma nedeni özellikle bu bölgelerde sistemin daha yetersiz ve şikâyete neden olmasından kaynaklanmaktadır. Oslo dışında çoğu hastanenin imkânlarının yeterli olmadığı bilinmektedir. Anketlerin yapılması uygulamaya yön vermeyi amaçlamaktadır. Uygulamaların gerekçesi anketlerdir. Norveç kültüründe anketler ve kamuoyu araştırmaları çalışmaların hedefindedir. Aşağıdaki Bakanlık web sayfasında anketler (surveys) yazılarak araştırıldığında sağlık sistemine anketler ve araştırmaların yön verdiği görülebilmektedir.

http://www.regjeringen.no/en/dep/hod/documents/regpubl/stmeld/2006-2007/Report-No-20-2006-2007-to-the-Storting/9.html?id=466582

Norveç’te Hangi Hastalıklar Sıklıkla Görülmektedir
Yaklaşık 5 milyon nüfuslu Norveç’te en çok görülen hastalıkların başında kalp –damar hastalıkları gelmektedir. En son yapılan araştırmalara göre; yaklaşık 600.000 kişinin kalp-damar hastalığından müzdarip olduğu görülmüştür. Bunun nedeni ülkede hüküm süren ağır kış şartlarının uzun süreli ve yılın 6 ayının karanlık olmasının neden olduğu ifade edilmektedir. Ülkenin bu fiziki şartlarının, insanların hareketsizliğine ve alkol kullanımına yol açtığı ileri sürülmektedir. İklim koşullarından kaynaklanan kalp damar hastalıklarından sonra romatizma ve cilt hastalıkları sıralamada yer almaktadır. Aşırı kilo ve obeziteye bağlı hastalıklar ile kanser diğer sık görülen hastalıklardır. Bahse konu hastalıklar için hasta haklarını koruyan önemli Hasta Dernekleri aşağıda ki linkte yer almaktadır.

Norsk Revmatikerforbund (NRF)
http://www.revmatiker.no/
Norges Astma- og Allergiforbund (NAAF),
http://www.naaf.no/
Psoriasis- og eksemforbundet (PEF),
http://www.pefnorge.no/

Funksjonshemmedes Fellesorganisasjon (FFO).
http://www.ffo.no/

En Çok Görülen Hastalıklar İçin Sağlık Kuruluşlarında Bekleme / Erişim Süreleri
Sağlık kuruluşlarında bekleme süreleri en çok görülen hastalıkların teşhisinde fazla değildir. Diğer bir ifade ile en geç bir hafta içerisinde gerek aile hekiminden gerekse hastaneden randevu alınabilmektedir. Erişimde ambulans hizmetleri dışında bir sıkıntı olduğu gözlenmemekte ve bir şikâyete yol açmamaktadır. Acil vakalar için bir problem yoktur. Sorun acil vakalar dışındaki tedavi ve operasyonlarda görülmektedir. Sağlık personelinde ve ekipmanda da sorun vardır. Özellikle operasyon gerektiren tedavilerde; yanlış ve eksik tedaviden dolayı hasta haklarının diğer ülkelerle mukayese edilemiyecek derecede ileri olması nedeniyle, operatörler üzerinde bir baskı vardır.

Bu durumda operasyon gerektiren durumlarda bekleme süresi bazen 6 ayı aşmaktadır. Bu durum yurt dışında tedaviyi zorunlu kılmaktadır.

Ülkede ağır kış şartlarının yaklaşık 8 ay sürmesi, buna ilaveten yılın 6 ayında günlerin karanlık olması ve güneş görülmemesi fizik tedavi gerektiren romatizma hastalıkların ve cilt hastalıklarının yaygın oluşunda önemli rol oynamaktadır. Romatizma hastalıklarında ülkede tedavi veren kamu özel kurumların imkânları yetersizdir.
Norveç, kanser hastalıklarının tedavisinde mükemmel bir kaliteye sahip olmayı hedeflemektedir. Diğer ülkeler ile karşılaştırıldığında, Norveçli kanser hastalarının kurtulma oranları daha yüksek olmalıdır. Bazı kanser türlerinden kurtulmak güçtür ve bu alanda halen büyük zorluklar vardır ve birçok kanser hastası hayatını kaybetmeye devam etmektedir. Projenin amacı kanserle mücadelede başarı oranlarını daha da yukarı çekmektir.
http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/rapporter_planer/planer/2013/sammen—mot-kreft.html?id=728818

“Omsorgsplan 2015 i særtrykk” -Yaşlı bakım planı 2015

Norveç Hükümeti yaşlı bakım evlerini ve peronelini çoğaltacak çalışma içerisindedir.
http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/rapporter_planer/planer/2007/Omsorgsplan-2015-i-sartrykk.html?id=766566
“En framtid uten tobakk
Nasjonal strategi for arbeidet mot tobakksskader 2013–2016” Sigarasız bir gelecek”
Norveç’te her yıl 5000 Norveçli vatandaş sigaranın yol açtığı hastalıklardan dolayı hayatını kaybetmektedir. Bunu engellemek için stratejiler geliştirmektedir.
http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/rapporter_planer/planer/2013/en-framtid-uten-tobakk.html?id=737406

“Nasjonal overdosestrategi 2014–2017
«Ja visst kan du bli rusfri – men først må du overleve»”- Uyuşturucu maddeler kullanımına karşı strateji
Norveç’te aşırı dozda uyuşturucu kullanarak hayatını kaybedenlerin sayısı artmaktadır. Buna karşı önlem almak amacıyla Saglık Bakanlığı yeni tedbirler almayı hedeflemektedir.
http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/rapporter_planer/planer/2014/Nasjonal-overdosestrategi-20142017.html?id=757507

“Handlingsplan for forebygging av selvmord og selvskading 2014-2017” İntiharların önlenmesi için çalışmalar
Norveç’te her yıl 500 insan intihar ederek hayatını sonlandırmaktadır. Proje yeni çalışmalarla intiharların önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/rapporter_planer/planer/2014/Handlingsplan-for-forebygging-av-selvmord-og-selvskading-2014-2017.html?id=758063

Sağlık bakanlığının diğer projeleri ve çalışma planları aşağıdaki linkte yer almaktadır;
http://www.regjeringen.no/nb/dep/hod/dok/rapporter_planer/planer.html?querystring=&navigators=dccategoryidtaxonomy,S,%5eEPI917,S,Tema+ID+Taxonomy,S,EPI917&offset=0&sortby=dcdate&filters=%2bdctypename,Plan,!KonfigurertSok,,%2bgeneric3,!a1911b,,%2bdcownername,421,,%2bshowforlanguageslist,nb,,%3C%3Edcdate,min,2014-09-29T12:56:33Z,,%2bdctypestatus,gyldig,,%2bdctypename,!underside,,%2bformat,!pdf&hits=50&searchview=governmentnbsppublished&solution=cust&lang=nb&shownavigators=dccategoryidtaxonomynavigator,dcdocmonthyeartaxonomynavigator&id=1911
Norveç Parlamentosunun 2000’li Yıllarda Gerçekleştirdiği ”Yurt Dışında Tedavi (the Medical Treatment Abroad Project)” Projesinin Sonuçları

Norveç Sigorta Yönetimi proje koordinatörü olan Jan Ove NESSE tarafından kaleme alınan aşağıdaki linkte yer alan İngilizce makaleden de görüleceği üzere; hastanelerde uzun bekleme süreleri nedeniyle 2000 yılların başında özellikle başta AB ülkelerinde olmak üzere Norveçli hastalara yurt dışında tedavi imkanı getirilmiştir. Tedavi masraflarının katkı payları hariç tamamı devletçe ödenmiştir. Projenin uygulama safhasında zaman içerisinde Norveç’te hastane sayısının artması, aile hekimliği poliklinik sisteminin gelişmesi, hayat standartlarının artması ve özel sağlık kurumlarının hemen hemen büyük şehirlerin tamamında faaliyet göstermesi, yurt dışında tedavi konusunda son yıllarda devletin arayış içerisine girmesini gereksiz hale getirdiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle yurt dışında tedaviyi öngören masrafları devletçe ödenen yeni bir projeden bahsedilmemektedir. Ancak gerek belediyeler ve gerekse hasta derneklerinin yurt dışı tedavide kamu nezdinde etkin olmaları ve sistemin hala yetersiz olması nedeniyle, kamunun finansmanında yurt dışında tedavinin özellikle romatizmal hastalıklarda ve operasyon için uzun zaman verilen hastalıkların tedavisinde gündeme gelebileceği düşünülmektedir.

Sağlık Turizmi Yapmak – Sağlık Turizmi Yetki Belgesi Almak – Sağlık Turizminde Pazarlama, Sağlık Turizmin de Yurtdışı Hasta Bulmak, Sosyal Medya Yönetmek, Danışmanlık, Fuar ve diğerleri hizmetleriniz için bizi arayın..,. Sağlık Turizminde güvenli bir yolculuk için doğru “koç” ile yola çıkın.

Sağlık Turizmi yapmak için bizi arayın İGEME ve Medical in Türkiye ekibi olarak sizi daha ileri götürelim.

İGEME’nin https://igeme.com.tr/saglik-turizm-yurtdisi-pazarlama-danismanligi/ ve https://igeme.com.tr/saglik-turizmi-tesvik-danismanligi/ hizmetleri ile sağlık turizminde güvenli bir yolculuk için doğru koç ile yola çıkın.

Murat IŞIK – Gülsen Vural
www.igeme.com.trwww.medicalinturkiye.com

Konuşmaya Başla