27 Eylül 2021

İGEME | İhracat Geliştirme Merkezi

İşimiz ihracat Gücümüz Türkiye. Dün Bugün Yarın Daima

Helal Gıda ve İhracat Potansiyeli

Dünyada Helal Gıda Üretimi ve İhracatı

Helal Gıda Üretimi Nedir?
Helal gıda helal ve sağlıklı gıda şartlarına uyarak kesilen, üretilen, içerikleri helal ve sağlıklı şartlara uyarak seçilerek üretilen gıdadır.

İslam dininde helal gıda, hijyen ve sağlık açısından sorunsuz anlamını da taşımaktadır. Ürünlerin gerek üretim aşamalarında gerek ürün bileşiminde yer alan bütün unsurlarda, gerekse ürün bileşimindeki her bir unsurun üründe bir araya gelmesiyle oluşabilecek etkilerinde islami kriterlere, insani gereklere, sağlık ve temizlik kurallarına dikkat edilmesi, beslenme bakımından gerekliliğe uygun hususları bünyesinde barındırması, helal belgesinin tüm dünyada geçerli olması için önemli bir husustur.

Helal gıda kapsamında gıda katkı maddeleri, en sorunlu alanı oluşturmaktadır. Yurt içinde ve yurt dışında bir ürünü alıp satmak zor koşullarda gerçekleşmektedir. Müslüman müşteri, tükettiği gıdanın helal olup olmadığını merak eder ve bu durumdan dolayı bir ürün satın alırken helal olup olmamasını dikkate almaktadır. Gıda ürünlerinin yurt dışı satışlarında helal belgesi şartı getirilmiştir. Bu belge artık güvenilir helal gıda olmanın yanı sıra üreticilerin pazarlama metodu olarak da kullanılmaktadır.

Helal Gıda Üretimi Neden Yapılmaktadır ?

Günümüz toplumunun sağlık konusundaki endişelerinden dolayı temiz ve hijyenik gıda talebi yanında bunların kaynağının güvenilir olması da helal gıdaya olan talep ve teşviki arttırmıştır. Sağlıklı beslenmenin önemiyle ilgili insanlardaki farkındalık düzeyi artarak tüketim alışkanlıklarında değişiklikler meydana gelmiştir. İnsanlar beden ve akıl sağlığını koruyup ve geliştirmenin yanı sıra hayat kalitelerini de arttıracak gıda arayışında olmaktadırlar.

10-15 yıl öncesinde Müslüman tüketiciler helal gıdayı tedarik etmede zorluk yaşarken günümüzde bu ürünlere arz ve talebin artmasıyla marketlerde ve hipermarketlerde helal gıda ürünlerinin satışı yapılmaktadır. Avrupa ülkelerinin çoğunda, gıda üreticileri helal gıda ürünlerinde çeşitliliği artırarak daha fazla müslüman tüketiciye ulaşmayı da hedeflemektedir.

Bu ürünlerde özellikle; Tesco, Unilever ve Nestlé gibi çok uluslu şirketlerin yer aldığı küresel endüstri Asya ve Ortadoğu ülkeleri başta olmak üzere helal gıda piyasasında büyük pazarlar elde etmek amacıyla helal sertifikalı ürün satışını arttırmaktadır. Bu noktada, Nestlé helal sektörünün en büyük gıda üreticisi olduğunu görebiliriz. Nestlé’nin küresel satışlarının yaklaşık %35’ini helal gıda oluşturduğunu görebiliriz.

Helal Üretime Nasıl Karar Veriliyor?

Yapılan bir araştırmada özellikle yabancı menşeli ürünlerin helalliğine yönelik şüphelerin olduğu da yapılan araştırmalarda belirlenmiştir. Helal ürün üretiminde ham madde aşamasından, mamül aşamasına kadar olan süreçte, ürünlerin bileşiminde bulunan bütün maddelerinin içerisinde var olan katkı maddelerinin başlangıç aşamasından temin aşamasına kadar olan süreçte islami kriterlere ve insani gereklere uygun olması ilk aşamayı oluşturmaktadır.

İkinci aşamadaysa, ürünün paketleme malzemelerinin ve depolama şartlarının insani gereklere ve islami kriterlere uygun olması, iyi üretim uygulamaları, iyi hijyen uygulamaları ve HACCP şartlarına uyum sağlamasıdır.

Müslüman nüfus oranındaki hızlı artış ve müslümanlar arasında helal gıda tüketme ihtiyaçlarıyla beraber gerekliliği konusundaki farkındalıkla beraber, müslümanların gayri safi gelirinin artması helal ürün tüketici potansiyelinin gıda sektöründe yükselen bir güç olmasında önemli bir noktayı taşımaktadır.

Helal Üretim Nerede Yapılmaktadır ?

ABD, Brezilya, Arjantin, Avustralya ve Çin gibi Müslüman olmayan ülkeler en büyük helal gıda üreticisi ve ihracatçısıdır. Türkiye de dâhil olmak üzere Malezya, Mısır, Suudi Arabistan ve Cezayir gibi Müslüman ülkeler yerel tüketim talebini karşılamak amacıyla Müslüman olmayan ülkelerden et ithal etmektedirler. Helal et ve kümes hayvanlarının ihracatında Brezilya, Arjantin, Yeni Zelanda ve Avustralya gibi Müslüman olmayan ülkeler pazarın öncüsü konumundadırlar.

Dünya çapında helal gıda sektörünün özellikle farklı dini inanışlara mensup çok kültürlü toplumların bir arada yaşadığı Malezya, Endonezya, Singapur, Tayland vb. ülkelerde daha fazla geliştiği görülmektedir. Malezya, helal gıda sektörünün en gelişmiş olduğu, Helal gıda güvencesinin ve sertifikalandırmanın en etkili uygulandığı öncü ülkelerden biridir. Malezya hükümeti Müslümanların dini inançlarının korunması amacıyla helalin kalite güvence markası olmasını desteklemekte ve helal sertifikasyonun üreticiler, perakendeciler ve gıda fabrikaları tarafından belgelendirilmesini teşvik etmektedir. Malezya Jakim tarafından akredite olan belgelendirme kuruluşlarından alınan helal belgeleri tüm dünyada geçerlidir.

KAS Sertifikasyon, Malezya Helal Belgelendirme Kuruluşu “Jakim” tarafından akredite edilmiş ve belgelendirme yapmaktadır. Bu belgeler Jakim tarafından da onaylı ve tüm dünyada geçerli olan helal belgesi’dir. Helal gıda ve güvenli gıda arasında önemli bir ilişki vardır. Müslüman olmayan ülkelerde özellikle Japonya, ABD, İngiltere, Kanada gibi ülkeler ise Müslüman turistleri çekmek ve bu sektördeki Pazar paylarını arttırmak amacıyla helal gıda sektöründeki yatırımlarını arttırmaktadır.

Dünya da Ne Aşamadadır ?

Helal gıda sektörü, küresel gıda sektörünün yaklaşık %20’sini oluşturmaktadır. Yapılan pazar araştırmaları sonucuna göre 2024 yılına kadar küresel helal gıda pazarının 2.55 trilyon dolara ulaşması beklendiği de yapılan araştırmalarda belirtilmiştir. Türkiye’de ortalama 15 milyar dolara yaklaşan helal gıda pazarının her yıl %100 büyüdüğü sektör temsilcileri tarafından belirtilmektedir. Bundan dolayı son yıllarda artan helal gıdaya olan farkındalık ve dini hassasiyetlerin olması sonucunda ülkemizde de bu alanda yapılan yatırımlar artmaktadır. Küresel helal sektörün 3,6 trilyon dolar değerinde olduğu ve her yıl %16-%20 oranında büyüyerek pazar payının 560 milyar dolardan fazla değer kazandığı tahmin edilmektedir.

Dünya gıda pazarının % 16’sı helal gıda olarak kategorize edilmektedir ve bu oranın ileride %`30-40 seviyesine çıkması beklenmektedir. Dünya çapında helal gıda sektörünün özellikle farklı dini inanışlara mensup çok kültürlü toplumların bir arada yaşadığı Malezya, Endonezya, Singapur, Tayland vb. ülkelerde daha fazla geliştiği görülmektedir. Malezya, helal gıda sektörünün en gelişmiş olduğu, Helal gıda güvencesinin ve sertifikalandırmanın en etkili uygulandığı öncü ülkelerden biridir. Müslüman çevrelerde et tüketiminin yüksek olma ihtimali göze alınmış olsa da fiyat yapıları ve gelir seviyeleri karşılaştırıldığında, talep yapısında diğer faktörlerin de rol aldığı ortaya çıkmaktadır.

Konuşmaya Başla